Eerdere wisseltentoonstellingen

Komt dat zien! (was te zien van 30 mei t/m 30 aug. 2009)

Het thema van deze tentoonstelling, die werd gehouden in samenwerking met Sensis, is: 150 jaar zorg en onderwijs voor blinden en slechtzienden in Grave.

De tentoonstelling bestaat uit drie delen, die we tezamen de 'tentoonstellingstocht' noemen. De delen zijn:
Lokatie   Omschrijving
Graafs Museum   Expositie
Oude stad Grave   Rondwandeling
Sensisgebouw   Expositie

Algemeen
Als u in Grave woont of hier regelmatig komt kent u natuurlijk het beeld van blinden en slechtzienden die onder begeleiding of op eigen gelegenheid gewapend met een 'taststok' door de stad lopen.
De band tussen Grave en de blinde en slechtziende mens begon 150 jaar geleden toen in 1859 de Fraters van Tilburg in Grave het Sint Henricus vestigden. In dit instituut werden katholieke visueel gehandicapte jongens en mannen opgenomen. Ze woonden er, kregen er onderwijs en leerden een vak.
Iets later werd er in Grave een soortgelijk instituut in het leven geroepen voor meisjes en vrouwen. Dit instituut werd geleid door de Zusters van Liefde van Tilburg en heette De Wijnberg.
Lang waren dit soort inrichtingen vrijwel geheel van de buitenwereld afgesloten instellingen, zodat weinig buitenstaanders wisten hoe het leven er achter de muren uitzag. Gelukkig is dit tegenwoordig totaal anders.

Een blik op de tentoonstelling in het Graafs museum
Een blik op de tentoonstelling in het Graafs museum

Graafs Museum (Hampoort)
De 'tentoonstellingstocht' begint in het Graafs Museum waar met veel foto's en voorwerpen de geschiedenis van de blindeninstituten in Grave getoond wordt.
Allereerst besteden we aandacht aan de familie De la Geneste die de beginjaren van deze instituten financieel mogelijk maakten.
Daarna vindt u informatie over de imposante gebouwencomplexen van Sint Henricus en De Wijnberg.
Natuurlijk besteden we aandacht aan de bedenker van het brailleschrift Louis Braille. Hij was echter niet de enige die schrijfsystemen voor visueel gehandicapten bedacht heeft. Een aantal van die andere systemen zijn te zien naast een groot aantal oude brailleermachines, reglettes (om met de hand braille te prikken), rekenborden en andere leermiddelen. Veel van deze leermiddelen zijn door de Fraters van Tilburg zelf bedacht en vervaardigd. Prachtig zijn de modellen die ze b.v. van dieren en werktuigen maakten om daarmee de leerlingen de vormen te laten voelen.
Vooral Frater Adrianus bleek heel creatief te zijn in het bedenken van leermiddelen. Zijn beroemdste creatie is het 'Graafs rekenbord', dat ook buiten onze landsgrenzen in gebruik werd genomen.
We laten veel foto's en voorwerpen zien die betrekking hebben op werken (borstel-, manden- en mattenmakerij) en ontspanning.
Om geld in te zamelen trokken de Fraters regelmatig het land in en traden daar op met hun blindenorkest. Met foto's gaven ze uitleg over de instituten en ze verkochten promotiematerialen zoals b.v. kalenders, vloeibladen en ansicht/briefkaarten.
Een belangrijk initiatief van latere datum is de Le Sage ten Broek braillebibliotheek. Hier werden massaal brailleboeken gemaakt die door heel Nederland verspreid werden. Dit onderwerp wordt geïllustreerd met o.a. oude dictafoons, een bandrecorder en platenspeler. Deze braillebibliotheek is in de loop der tijd geëvolueerd tot het huidige Dedicon dat vooral gesproken boeken maakt.
Het laatste deel van deze boeiende tentoonstelling gaat over de diverse fusies van de instituten, de verhuizing naar Nijmegen waar het instutuut Henricus (zonder 'Sint') heette en weer terug tot uiteindelijk het huidige Sensis ontstond. Toch eindigt ook hier het verhaal nog niet want Sensis gaat ook weer fuseren en de nieuwe organisatie gaat Koninklijke Visio heten.

U mag bij ons zelf proberen een brailletekst (bv. uw naam) te maken en een aantal sommen met het Graafs rekenbord. Vergeet ook zeker niet om als u dat gedaan hebt eens te ontdekken hoe (weinig) gevoelig uw vingertoppen zijn door met uw ogen dicht te proberen of u uw eigen werk kunt lezen.

Rondwandeling

Rondwandeling
Het vervolg van de 'tentoonstellingstocht' is een wandeling door de oude stad Grave (duur ongeveer 30 minuten), die u kunt maken aan de hand van een in het museum en bij de Sensis-expositie verkrijgbaar (gratis) gidsje, waarbij u een idee krijgt van de problemen waar de blinden en slechtzienden mee te maken kregen als ze de stad in gingen en welke voorzieningen er tegenwoordig voor hen zijn. Ook komt u langs een aantal plekken die voor de historie van de blinden- en slechtziendenzorg van betekenis zijn of zijn geweest.

Er is een mogelijkheid om deze rondwandeling te maken met een blinde of slechtziende als gids. Als u hiervan gebruik van wilt maken neem dan contact op met Sensis via website www.sensis.nl/jubileum of telefoonnummer 088-5858650.

De expositieruimte van Sensis
De expositieruimte van Sensis

Sensisgebouw
Aan het einde van de 'tentoonstellingstocht' komt u in één van de gebouwen van Sensis (direkt achter de Hampoort gelegen) waar ruimten zijn ingericht als woon-, werk- en keukenruimte.
Hier kunt u o.a. zien (en ervaren) welke hulpmiddelen de visueel gehandicapten tegenwoordig ter beschikking staan en hoe moeilijk het is om gewone dagelijkse dingen te doen als je een visuele beperking hebt, zoals b.v. het smeren van een boterham.

Meer over deze tentoonstelling en het jubileum vindt u op de webpagina's van Sensis www.sensis.nl/jubileum

Boek
Ter gelegenheid van het 150-jarig jubileum van Sensis is er een prachtig boek uitgebracht getiteld 'De stamboom van Sensis' waarin de hele periode van 1859 tot 2009 beschreven staat.
Achtereenvolgens worden behandeld Sint Henricus (1859-1982), intermezzo van Sint Henricus naar Henricus, De Wijnberg (1882-1982), van Theofaan via Sensis naar Visio (1982-2009).
(Nadere informatie over dit boek vindt u op onze pagina 'Museumwinkel')


  Laatst gewijzigd: 30-aug-2009 Terug naar huidige wisseltentoonstelling