Uitbreiding van het Graafs Museum

Toen in 2004 groen licht werd gegeven om de noordelijke vleugel van de Hampoort tot museum te verbouwen, werd reeds tijdens het ontwerpen daarvan door de ontwerper H.J.L. Peters architect BNA het idee gelanceerd om het museum dat zo'n 100 m2 expositieruimte zou krijgen op termijn aan de grachtzijde uit te breiden met ongeveer 220 m2. Hierbij ging hij er vanuit dat die uitbreiding volledig zou worden geïntegreerd in de aarden omwalling, zodat van de grachtzijde gezien het museum niet zou worden waargenomen, welk idee door de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) volledig werd gesteund. (Het RACM is de voorloper van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) In deze uitbreiding zou ruimte komen voor expositie- educatieve- en serviceruimten.

Door de explosieve groei van het museum vanaf het moment dat het in de Hampoort gehuisvest werd, werd de behoefte om uit te breiden conform de reeds in 2004 gemaakte plannen steeds sterker gevoeld en werd er daarom door het bestuur overleg geopend met de gemeente Grave, de Provincie Noord-Brabant etc. teneinde daarvoor financiële ondersteuning te verkrijgen.
In 2008 werd contact gezocht met Omega architecten uit Druten welk bureau voor verdere uitwerking van de plannen heeft zorggedragen.
In 2009 heeft de gemeente Grave, die eigenaar is van de Hampoort, toestemming gegeven om deze uitbreidingsplannen uit te voeren.

Fase 1 van de werkzaamheden betrof het verwijderen van de hoge aarden wal, die twintig jaar geleden bij de renovatie van de Hampoort werd aangebracht. De afgegraven grond werd gebruikt om vanaf het Koninklijke Visio (voorheen Sensis) terrein een tijdelijke oprit naar het bouwterrein te maken. Hierdoor kon het Graafs Museum tijdens de bouw gewoon open blijven.

Fase 2 betrof de bouw van een rechthoekige ruimte op het vrijgekomen terrein. Op onderstaande tekeningen is goed te zien hoeveel ruimte erbij kwam. Deze nieuwe ruimte die los staat van het historische poortgebouw werd daarmee verbonden door een twee meter lange doorgang.

Tenslotte werd aan het einde van het bouwprojekt de aarden wal op zodanige wijze weer aangebracht dat de uitbreiding van het museum van buitenaf onzichtbaar is.

Het gevolg van deze uitbreiding is dat het Graafs Museum haar wisseltentoonstellingen ruimer op kan zetten dan voorheen en ook weer een afzonderlijke ruimte heeft voor de permanente tentoonstelling over de hoofdlijnen van de geschiedenis van de stad Grave.
Ook bijzonder is de in de nieuwbouw opgenomen educatieruimte waar met de modernste hulpmiddelen aan scholen, heemkundekringen en andere groepen presentaties kunnen worden gegeven over archeologie, vestingwerken, geschiedenis etc.

Hieronder vindt u een chronologisch fotoverslag van de werkzaamheden (met daarbij de oorspronkelijke teksten).
 
Oppervlakte bestaande en nieuwe ruimten.
Oppervlakte bestaande en nieuwe ruimten. (Bewerkte tekening van Omega architects)
 
Doorsnede van de nieuwe ruimten.
Doorsnede van de nieuwe ruimten. (Bewerkte tekening van Omega architects)
 
De nieuwe expositieruime met inrichting.
De nieuwe expositieruime met inrichting. (Tekening door Omega architects)
De tekening laat zien hoe het interieur van de nieuwe expositieruimte er uit gaat zien. De vitrines die speciaal voor het Graafs Museum zijn ontworpen zullen een grote bijdrage leveren aan de functionaliteit en de sfeer van het museum. Ze zullen worden vervaardigd door een lokaal bedrijf uit de gemeente Grave.

De Hampoort voordat de huidige wal werd aangelegd (foto 19 okt. 1929). De wal kortvoor aanvang van de werkzaamheden.
De Hampoort voordat de huidige wal werd aangelegd (foto 19 okt. 1929).
 
De wal kort voor aanvang van de werkzaamheden.
 
Hier komt de uitbreiding. Het hek is weg en ook de eerste stenen zijn verwijderd.
Hier komt de uitbreiding.
 
Het hek is weg en ook de eerste stenen zijn verwijderd.
 
Hier komt de toerit naar het bouwterrein. Het muurtje is verwijderd (Met dank aan Visio).
Hier komt de toerit naar het bouwterrein.
 
Het muurtje is verwijderd (Met dank aan Visio).
 
Het afgraven van de wal is begonnen. Het afgraven van de wal is begonnen.
Het afgraven van de wal is begonnen.
 
Foto van graafmachine. Foto van graafmachine.
Dankzij zwaar materieel gaat het afgraven van de wal snel en efficiënt.
 
De oprit naar het bouwterrein wordt aangelegd. De oprit naar het bouwterrein wordt aangelegd.
Met de afgegraven grond wordt een prachtige oprit naar het bouwterrein gemaakt.
(In vroeger eeuwen zouden belegeraars van de stad hier van hebben gewatertand).
 
De thans ontdekte steunberen nog bedekt door de wal. Drie van de vier steunberen zijn op deze foto zichtbaar.
Twintig jaar lang waren er 4 forse steunberen onder de wal verborgen. (Op de foto zijn er 3 zichtbaar)
Omdat daarover in de archieven geen gegevens aanwezig waren wist niemand dat ze zo groot waren.
 
De hele wal is nu weg.  
De hele wal is nu weg.
 

 
Nadat de aanbesteding van de uitbreiding had plaats gevonden onder plaatselijke en regionale aannemers en bedrijven (waarbij het de uitdrukkelijk eis van de subsidieverstrekkers was dat de oplevering voor 31 december 2010 plaats zou moeten vinden) kon op zaterdag 8 mei 2010 tijdens de 'vriendendag' (die jaarlijks wordt georganiseerd voor alle donateurs en sponsoren van het Graafs Museum) de bouw definitief van start gaan. Symbolisch werd dit gedaan door de onthulling van het aan de stadskant van het museum geplaatste bouwbord door Harry Peters en Leon Vankan.
Op dit reclamebord zijn alle bij de museumuitbreiding betrokken partijen vermeld en is in de aanhef van het bord een zin van dank opgenomen aan onze hoofdsponsoren, t.w. Gemeente Grave, Erfgoed Brabant (Provincie Noord Brabant), Prins Bernhard Cultuur Fonds, VSB Fonds en diverse regionale bedrijven.
Onthulling van het bouwbord. Het bouwbord.
Onthulling van het bouwbord.
 
Het bouwbord.
 
De piketpaaltjes zijn uitgezet. Een reusachtige kraan torent hoog boven de bouwplaats uit.
De piketpaaltjes zijn uitgezet.
 
Een reusachtige kraan torent hoog boven de bouwplaats uit.
 
Met kleuren is aangegeven waar gegraven moet gaan worden. De eerste bouwsleuven zijn gegraven.
Met kleuren is op de tekening aangegeven waar gegraven moet gaan worden.
 
De eerste bouwsleuven zijn gegraven.
 
Storten van de werkvloer. Egaliseren van de werkvloer.
Het storten en egaliseren van de werkvloer gaat in een rap tempo.

Werkoverleg op de bouwplaats tussen Harry Peters en HKM-medewerkers. De wapening van de vloer wordt aangebracht.
Werkoverleg op de bouwplaats tussen Harry Peters en HKM-medewerkers.
 
De wapening van de vloer wordt aangebracht.
 
Een nieuwe laag beton is aangebracht. Rioolbuizen worden in de grond gelegd.
De wapening verdwijnt onder een nieuwe laag beton.
De contouren van de afzonderlijke ruimten worden duidelijker.
 
Het zijn niet alleen archeologen die in de grond wroeten.
Rioolbuizen voor de uitbreiding worden in de grond gelegd.
 
Bekisting voor de muren wordt geplaatst. Na de eerste wand volgen de wapening en de tweede wand.
Dankzij een vernuftig systeem van 'panelen' die aan elkaar geschroefd
worden, wordt in weing tijd de bekisting voor de muren neergezet.
 
De volledige bekisting bestaat uit twee van panelen gemaakte wanden met daartussen de wapening.
 
Het beton wordt gestort. Ondanks de tropische temperatuur wordt er hard gewerkt.
Het beton wordt zonder knoeien, met behulp van een aan de
betonstortkoker bevestigde 'slurf' tussen de bekistingspanelen gestort.
 
Ondanks de tropische temperatuur wordt er hard gewerkt.
De bekisting is al weggehaald en nu wordt ook de steiger verwijderd.
 
De eerste (binnen)muur in volle glorie. Vervolgens worden er een aantal 'prefab'-wanden geplaatst
De eerste (binnen)muur in volle glorie.
 
Vervolgens worden er een aantal 'prefab'-wanden geplaatst.
 
Daarna volgen stalen staanders en draagbalken. Alle draagbalken liggen op hun plaats.
Daarna volgen stalen staanders en draagbalken.
 
Alle draagbalken liggen op hun plaats.
 
Het plafond van de expositieruimte is aangebracht. Dit wordt de nieuwe expositieruimte.
Het plafond van de expositieruimte is aangebracht.
 
 
Waar nu nog een woud van stalen buizen te zien is zult u
met ingang van begin 2011 onze wisseltentoonstellingen kunnen zien.
 
Ondanks de tropische temperatuur wordt er hard doorgewerkt. Bovenop de wapening is de tweede betonlaag aangebracht.
Ondanks de tropische temperatuur wordt er hard doorgewerkt.
 
 
Na het storten van de tweede laag beton is er niets meer zichtbaar
van de kunstig gevlochten wapening.
 

Met het plaatsen van deze foto kan worden gesteld dat de ruwbouw c.q het karkas van het gebouw (zoals gepland) precies voor de bouwvakvakantie gereed is gekomen.
Maandag 23 augustus zal met het afbouwen van start worden gegaan. Volgens de planning moet op 12 november a.s. de 1ste oplevering plaats vinden.

In de maand na deze oplevering wordt de vloerbedekking gelegd en zullen de vitrines, die door een locale interieurbouwer worden vervaardigd, worden geplaatst. Daarna volgen de verdere inrichting, de isolatie van de bouwmassa en ook het herstellen van de wal en gracht.

Alle tijdelijke steunen zijn weggehaald. Hier komen binnenkort isolatie en afdekmaterialen bovenop.
De bouwvakantie is voorbij.
Als eerste zijn alle tijdelijke steunen verwijderd.
De volle omvang van de nieuwe expositieruimte wordt nu veel zichtbaarder.
 
Hier komen binnenkort isolatie en afdekmaterialen bovenop.
 
 
 
Ter bescherming tegen het doordringen van vocht is een bitumenlaag aangebracht. de verbindingssluis heeft een dakje gekregen.
Ter bescherming van het gebouw tegen het doordringen van vocht
is een bitumenlaag aangebracht.
 
De verbindingssluis tussen het oude en het nieuwe gedeelte
van het museum is inmiddels ook van een dakje voorzien.
 
In deze stevige metalen frames komt straks driedubbel glas. Een flinke hoeveelheid isolatiemateriaal ligt klaar om verwerkt te worden.
In deze stevige metalen frames komt straks driedubbel glas.
 
Een flinke hoeveelheid kalkzandsteen elementen
ligt klaar om verwerkt te worden.
 
Het zaagblad waarmee het isolatiemateriaal op maat wordt gezaagd heeft een doorsnede van ongeveer een meter. Met de op maat gezaagde blokken is de isolatievloer gelegd.
Het zaagblad waarmee de kalkzandsteen elementen op maat worden gezaagd
heeft een doorsnede van ongeveer een meter en hele grote tanden.
 
 
Met op maat gezaagde blokken is de isolatievloer gelegd.
Aan het bouwstaalnet zullen de slangen van de vloerverwarming worden bevestigd.
 
De binnenmuren zijn ook al gemetseld. Via deze slangen zal het museum warm gehouden worden.
De binnenmuren zijn ook al gemetseld.
 
Via deze slangen zal het museum straks warm gehouden worden.
 
Op de vloer zijn de aansluitpunten voor de vaste vitrines te zien. De dakramen worden aangebracht.
Op de vloer zijn de aansluitpunten voor de vaste vitrines te zien.
 
Een grote hijskraan, sterke zuignappen en twee mannen zorgen er samen
voor dat het glas van de dakramen precies op z'n plaats komt.
 
Een deel van de glazen wanden is ook al op z'n plaats gemonteerd. Een verse laag beton bedekt de slangen van de vloerverwarming.
Een deel van de glazen wanden is ook al op z'n plaats gemonteerd.
 
Een verse laag beton bedekt de slangen van de vloerverwarming.
 
Graffiti zie 'eeuwig' onde de wal verborgen zal blijven. Een vochtwerende laag is aangebracht.
"I love" ???, graffiti die .......

 
....... 'eeuwig' onder de vochtwerende laag
en de toekomstige wal bewaard zal blijven.
 
Door het plaatsen van de vluchtdeur is de nieuwbouw nu rondom gesloten. Het afwerken van de binnenmuren is begonnen.
Door het plaatsen van de vluchtdeur is de nieuwbouw nu rondom gesloten.
 
Het afwerken van de binnenmuren is begonnen.
 
De afwerking van het dak met grind en isolatiemateriaal. Dit isolatiemateriaal verdwijnt straks onder de aarden wal.
In rap tempo wordt het dak verder afgewerkt met grind en isolatiemateriaal.
 
 
Deze isolatieblokken verdwijnen binnenkort uit het zicht als de
aarden wal weer wordt aangebracht.
 
De begroeiing aan de landzijde van de poort wordt verwijderd. Eindelijk is er weer een stukje vestinggracht voor de oude stadspoort zichtbaar.
De begroeiing aan de landzijde van de poort wordt verwijderd.
Eindelijk is er voor onze oude stadspoort weer een stukje vestinggracht zichtbaar.
(Wat zou het mooi zijn als hier ook weer een brug zou liggen.)
 
De sanitaire ruimten in de uitbreiding worden keurig betegeld. Slangen voor de afvoer van hemelwater kronkelen over het dak.
De sanitaire ruimten in de uitbreiding worden keurig betegeld.
 
Slangen voor de afvoer van hemelwater kronkelen over het dak.
 
Met een grote shovel wordt aarde naar het dak van de uitbreiding getild. Met een kleiner exemplaar wordt daarna, voorzichtig tussen de pijpen manoeuvrerend, de aarde over het dak verspreid.
Met een grote shovel wordt aarde naar het dak van de uitbreiding getild.
Met een kleiner exemplaar wordt daarna, voorzichtig tussen de pijpen manoeuvrerend, de aarde over het dak verspreid.
 
Een laag zand verraadt waar een 'weg' over het dak gaat lopen. Tussen deze trottoirbanden worden tegels gelegd waarover de grasmaaier kan rijden.
Bovenop het museum wordt een 'weg' aangelegd, waarover de maaimachine zal kunnen rijden
die er voor moet zorgen dat het gras op de wal niet te hoog wordt.
 
Dit kunstwerk van buizen, slangen en knoppen zal het klimaat in het museum gaan beheersen. De nieuwe aarden wal waarachter de expositieruimte ligt begint vorm te krijgen.
Dit kunstwerk van buizen, slangen en knoppen zal het klimaat
in het museum gaan beheersen.
 
De nieuwe aarden wal waarachter de expositieruimte ligt begint vorm te krijgen.
 
Deurposten en plinten zijn aangebracht. Een groot deel van het zwevende plafond hangt al.
Deurposten en plinten zijn aangebracht.
 
Een groot deel van het zwevende plafond hangt al.
 
Materialen en gereedschap liggen overal. Het eerste sanitair.
Dat er op veel plaatsen tegelijk gewerkt wordt is goed te zien
aan de hoeveelheid materialen en gereedschap.
 
Binnenkort kunnen de werklieden hun handen wassen voor ze naar huis gaan.
 
 
Over de isolatielaag wordt een dikke coatinglaag gesmeerd. Op de coatinglaag worden prachtige steenstrips geplakt.
Op de buitenmuur wordt over de isolatielaag een dikke coatinglaag gesmeerd.
 
Op de coatinglaag worden prachtige steenstrips geplakt.
 
In de gevel van het poortgebouw zat een eenvoudig ijzeren hekwerk. Het wordt vervangen door een fraai gevormd smeedijzeren exemplaar.
In de gevel van het poortgebouw zat een eenvoudig ijzeren hekwerk.
 
 
De kozijnen zijn van een nieuw verfje voorzien en het oude hekwerk
wordt vervangen door een fraai gevormd smeedijzeren exemplaar.
 
De open ruimte tussen het poortgebouw en de nieuwe expositieruimte wordt afgesloten door een mooi hek. Vaklieden controleren ieder facet van de bouw.
De open ruimte tussen het poortgebouw en de nieuwe expositieruimte
wordt afgesloten door een hek met hetzelfde patroon als de steenstrips.
 
Vaklieden controleren ieder facet van de bouw en geven aan hoe
technische problemen moeten worden opgelost.
 
Deze wilgetenen moeten straks de aarde en graszoden op de schuine kant van de wal op hun plaats houden. In deze 'schoenen' zullen de wilgetenen komen te rusten.
Deze wilgetenen moeten straks de aarde en graszoden op de
schuine kant van de wal op hun plaats houden.
 
In deze 'schoenen' zullen de wilgetenen komen te rusten.
 
 
Maandenlang heeft deze reusachtige kraan zwaar werk licht(er) gemaakt. De kraan vertrekt naar zijn volgende klus.
Maandenlang heeft deze reusachtige kraan zwaar werk licht(er) gemaakt.
 
De kraan vertrekt naar zijn volgende klus.
 
Ieder onderdeel van de nieuwbouw wordt heel precies afgewerkt. Achter dit glas zullen voor scholieren en andere groepen lezingen over de geschiedenis van de gemeente Grave worden gehouden.
Ieder onderdeel van de nieuwbouw wordt heel precies afgewerkt.
 
 
Achter dit glas zullen voor scholieren en andere groepen lezingen
over de geschiedenis van de gemeente Grave worden gehouden.
 
Wilgentenen worden samengebonden tot zgn. 'wiepe'. Met de wiepen is een stevig vlechtwerk gemaakt. Jammer dat dit 'kunstwerk' volledig onzichtbaar zal worden.
Wilgentenen worden samengebonden tot zgn. 'wiepe'.
 
 
Met de wiepen is een stevig vlechtwerk gemaakt.
Jammer dat dit 'kunstwerk' volledig onzichtbaar zal worden.
 
De wal wordt verder afgewerkt en de wiepen verdwijnen uit het zicht. Ik wist niet dat gras zo snel kon groeien. Gisteren was hier (op het dak van ons museum) nog geen grasspietje te zien.
De wal wordt verder afgewerkt en de wiepen verdwijnen uit het zicht.
 
 
Ik wist niet dat gras zo snel kon groeien.
Gisteren was hier (op het dak van ons museum) nog geen grasspietje te zien.
 
Het einde van de bouw nadert met rasse schreden. Buiten wordt de overtollige grond opgeladen en afgevoerd. Binnen is bijna alle materiaal en gereedschap al weggehaald, zodat er begonnen kan worden met het afwerken van de vloer.
Het einde van de bouw nadert met rasse schreden.
Buiten wordt de overtollige grond opgeladen en afgevoerd.
 
Binnen is bijna alle materiaal en gereedschap al weggehaald,
zodat er begonnen kan worden met het afwerken van de vloer.
 
Om het gras aan te kunnen verankeren wordt er een fijn metalen netwerk aangebracht. De rollen gras worden vakkundig uitgerold en daarna met pennen vastgezet.
Om het gras aan te kunnen verankeren wordt er een fijn metalen netwerk aangebracht.
 
De rollen gras worden vakkundig uitgerold en daarna met pennen vastgezet.
 
De Hampoort ligt weer (net als vroeger) aan het water
De Hampoort ligt weer (net als vroeger) aan het water
en ook ligt er weer een met gras begroeide aarden wal.
 
Onder deze wal bevinden zich (vrijwel onzichtbaar)
de nieuwe exposite- en educatieruimten van het Graafs Museum.
 
Er is door alle bij de nieuwbouw van ons museum betrokken firma's ontzettend hard gewerkt en het is hun gelukt om precies zoals gepland op vrijdag 12 november 2010 klaar te zijn voor de eerste oplevering en het resultaat van al hun inspanningen is prachtig geworden.
Onze complimenten voor alle vaklieden die hieraan meegewerkt hebben !!!.
Onderstaande foto's laten zien hoe het er één dag voor de oplevering uit zag (links) en hoe op de dag van de oplevering (rechts).
Als u op de rechter foto's klikt wordt de betreffende foto in een nieuw scherm op een groter formaat getoond, zodat u nog beter kunt zien hoe mooi het museum geworden is.
 
De nieuwe expositieruimte n dag voor de 1ste oplevering. En dag later.
De nieuwe expositieruimte één dag voor de 1ste oplevering.
 
Eén dag later. (Klik op de afbeelding voor een grotere foto.)
 
De nieuwe expositieruimte n dag voor de 1ste oplevering. En dag later.
De nieuwe expositieruimte één dag voor de 1ste oplevering.
 
Eén dag later. (Klik op de afbeelding voor een grotere foto.)
 
Na het officiële deel van deze 1ste oplevering werd dit heuglijke feit gevierd met een gezellig samenzijn en waren er bloemen en een cadeautje voor onze architect Harry Peters.
 
We vieren de geslaagde 1ste oplevering van de nieuwe ruimte. Harry Peters met bloemen en een cadeautje.
We vieren de geslaagde 1ste oplevering van de nieuwe ruimte.
 
Harry Peters met bloemen en een cadeautje.
 
Er moeten natuurlijk nog allerlei (kleine) dingen gedaan worden voordat de nieuwbouw echt helemaal klaar voor gebruik is. Daarna moeten we onze eerste tentoonstelling in de nieuwe ruimte nog opbouwen en tegelijkertijd het oude deel van het museum opnieuw inrichten. Daarom duurt het nog tot medio 2011 voordat ons vernieuwde en uitgebreide museum weer open zal zijn voor publiek.
 
Uiteindelijk werd op vijdag 24 juni 2011 het vernieuwde en uitgebreide Graafs Museum heropend.
 
De Hampoort in de sneeuw.
Majestueus staat de oude Hampoort in een sneeuw- en ijslandschap. De wal verbergt de nieuwe uitbreiding van het Graafs Museum.
 
Sponsoren die de uitbreiding van het museum mogelijk maakten.

  Laatst gewijzigd: 02-jul-2011